SafeDesk.plSafeDesk.pl

Co ile wymieniać okulary ochronne?

Okulary ochronne wymienia się zwykle co 24 miesiące — to wartość planistyczna, którą pracodawca wpisuje do tabeli norm — ale o wymianie decydują wskazania producenta i stan wizjera: zarysowania w polu widzenia obniżają klasę optyczną i zmuszają pracownika do zsuwania okularów. Zarysowany wizjer traci też deklarowaną odporność mechaniczną, bo badanie prowadzi się na wyrobie nowym. EN 166 nie jest już normą zharmonizowaną — nowe ochrony oczu bada się wg EN ISO 16321.

Okulary i gogle ochronne

Stan prawny i normalizacyjny na dzień . Materiał informacyjny — nie zastępuje oceny ryzyka zawodowego ani opinii służby BHP.

Parametry wymiany

Typowy okres w praktycewg instrukcji producenta i stanu wizjera; orientacyjnie 24 miesiące, natychmiast po zarysowaniu pola widzenia
Wartość planistyczna do tabeli normorientacyjnie 24 mies. — o wymianie decydują wskazania producenta
Normy odniesieniaEN ISO 16321-1:2022, EN 166:2001
Kto ustala terminPracodawca, na podstawie wskazań producenta i oceny stanu środka — ŚOI wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp). Okres w tabeli norm to wartość planistyczna.

Kiedy wymienić niezależnie od terminu

  • Zarysowania w centralnym polu widzenia
  • Trwałe zmatowienie po kontakcie z rozpuszczalnikiem
  • Pęknięcie lub odkształcenie oprawy
  • Zużyte zauszniki powodujące zsuwanie się okularów
  • Ślad po uderzeniu cząstką — mimo braku pęknięcia

Częsty błąd

Wydawanie okularów bez sprawdzenia oznaczeń zakresu stosowania. Sam numer normy na oprawie nie mówi, czy wyrób chroni przed cieczami, pyłem drobnym czy łukiem zwarciowym — decydują oznaczenia zakresu stosowania, a część z nich przysługuje tylko goglom lub osłonom twarzy, nie okularom.

Szczegóły normalizacyjne — okulary i gogle ochronne

  • Powłoki w EN 166:2001 oznacza się literami: K to odporność na zarysowanie drobnymi cząstkami, N — właściwości przeciwmgielne, a T dodane po literze odporności mechanicznej oznacza badanie udarności w temperaturach skrajnych.

    Podstawa: EN 166:2001 — Ochrona indywidualna oczu — Wymagania

  • EN 166:2001 nie jest już normą zharmonizowaną z rozporządzeniem (UE) 2016/425 — nowe ochrony oczu bada się wg EN ISO 16321-1:2022 (wymagania ogólne), a okulary z oznaczeniem EN 166 kupione wcześniej można używać zgodnie z instrukcją producenta, dopóki zachowują właściwości ochronne.

    Podstawa: EN 166:2001 — Ochrona indywidualna oczu — Wymagania

  • Ochrony siatkowe wg EN 1731:2006 chroniły przed zagrożeniami mechanicznymi i termicznymi, ale nie przed cieczami, promieniowaniem UV i IR ani przed prądem elektrycznym — nie zastępują wizjera pełnego; EN 1731 nie jest już normą zharmonizowaną, a nowe ochrony siatkowe bada się wg EN ISO 16321-3:2022.

    Podstawa: EN 1731:2006 — Indywidualne ochrony oczu — Ochrony oczu i twarzy siatkowe

Podstawa prawna i normy

Przepis / normaCo stanowi
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), zał. nr 2 § 3 ust. 3t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.; zał. nr 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany.
Kodeks pracy, art. 237⁶ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245Pracodawca dostarcza pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem czynników niebezpiecznych i szkodliwych oraz informuje o sposobach posługiwania się nimi.
Kodeks pracy, art. 237⁸ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego niezbędnych na określonych stanowiskach, a także przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej, art. 8 ust. 7, art. 17 ust. 3, art. 19, zał. II pkt 1.4 i 2.4Dz.Urz. UE L 81 z 31.03.2016; stosowane od 21.04.2018; uchyliło dyrektywę 89/686/EWGDzieli ŚOI na kategorie I (ryzyko minimalne — wewnętrzna kontrola produkcji), II (badanie typu UE) i III (ryzyko bardzo poważne — obok znaku CE numer jednostki notyfikowanej). Wymaga oznakowania CE, deklaracji zgodności UE oraz instrukcji i informacji producenta w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym ŚOI są udostępniane. Załącznik II pkt 2.4 wymaga trwałego oznaczenia miesiąca i roku produkcji lub, jeżeli to możliwe, przydatności, gdy starzenie może znacząco wpływać na skuteczność ŚOI; pkt 1.4 określa treść instrukcji producenta.

Jak to wygląda w SafeDesk.pl — kalendarz wymian

Orientacyjny okres 24 miesięcy (skorygowany wg instrukcji producenta) wpisujesz raz przy pozycji „Okulary i gogle ochronne”, a kalendarz wymian liczy termin od daty wydania konkretnemu pracownikowi — osobno dla każdego egzemplarza. Pilnowanie terminów włączasz dla wybranych pracowników albo domyślnie dla wszystkich nowych.

  • Przypomnienia 21, 14 i 7 dni przed terminem wymiany i po jego upływie
  • Podgląd, kto i kiedy dostał daną pozycję — bez przeszukiwania Excela
  • Zapotrzebowanie na kolejny okres liczone z terminów, nie z pamięci

Więcej: kalendarz wymiany odzieży roboczej, okresy używalności wszystkich pozycji, ewidencja wydań ŚOI i darmowy generator karty ewidencji.

Załóż darmowe konto

Stanowiska, na których ta pozycja występuje

Zobacz też