Jakie ŚOI są obowiązkowe na budowie?

Podstawowy zestaw pracownika budowlanego to hełm wg EN 397, obuwie bezpieczne S3 wg EN ISO 20345, odzież ostrzegawcza wg EN ISO 20471 i rękawice wg EN 388 — przy czym zestaw wynika z oceny ryzyka dla konkretnych robót, a nie z jednej listy w przepisach. Przy pracy na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi, gdy nie da się zastosować środków ochrony zbiorowej, dochodzi sprzęt chroniący przed upadkiem — szelki wg EN 361 wraz z podsystemem łącząco-amortyzującym i punktem kotwiczącym. Ten sam próg wysokości decyduje też o częstotliwości szkoleń okresowych.

Pracownik budowlany

Stan prawny i normalizacyjny na dzień 2026-10-07. Materiał informacyjny — nie zastępuje oceny ryzyka zawodowego ani opinii służby BHP.

Wyposażenie na stanowisku: pracownik budowlany

Pozycja	Kategoria	Norma	Parametr	Zakres
Hełm ochronny	Kaski / hełmy	EN 397:2025	przy pracach zimowych — z deklarowaną przez producenta odpornością na niską temperaturę	Podstawowy
Obuwie bezpieczne S3	Obuwie	EN ISO 20345:2022+A1:2024	S3 lub S7 przy pracy w wodzie i błocie	Podstawowy
Odzież ostrzegawcza	Odzież	EN ISO 20471:2013+A1:2016	klasa 2 lub 3 na drogach i w strefach ruchu maszyn	Podstawowy
Rękawice ochronne	Rękawice	EN 388:2016+A1:2018	odporność na ścieranie i przecięcie	Podstawowy
Szelki bezpieczeństwa z podsystemem	Ochrona przed upadkiem	EN 361:2002	z amortyzatorem EN 355 lub urządzeniem samohamownym EN 360 i kotwiczeniem EN 795	Wg oceny ryzyka
Gogle ochronne	Okulary / ochrona twarzy	EN ISO 16321-1:2022	przy pracach pylących; przy kuciu odporność na uderzenie C, D lub E (dawniej F lub B wg EN 166)	Wg oceny ryzyka

Kolumna „Zakres” odróżnia wyposażenie wynikające wprost z charakteru stanowiska od takiego, które dochodzi dopiero po wyniku oceny ryzyka lub pomiarów. Przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 KP). Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza się i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp).

Zagrożenia, z których wynika ten zestaw

Upadek z wysokości: Definicja pracy na wysokości ma ostry próg liczbowy oraz wyjątek dla powierzchni osłoniętych.
Spadające przedmioty: Podstawowe uzasadnienie hełmu; wymaga też organizacji stref niebezpiecznych.
Prace szczególnie niebezpieczne: Pracodawca prowadzi ich wykaz, a zaliczenie prac do tej kategorii skraca cykl szkoleń okresowych.

Co warto wiedzieć — pracownik budowlany

Pracą na wysokości jest praca na powierzchni co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi, ale nie jest nią praca na powierzchni osłoniętej ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami albo ścianami z oknami oszklonymi ani na powierzchni wyposażonej w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości.
Podstawa: Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), § 105 ust. 1 i 2
Instrukcja producenta sprzętu chroniącego przed upadkiem — zgodnie z punktem 4.4 normy EN 365:2004 — przewiduje przegląd okresowy co najmniej co 12 miesięcy przez osobę kompetentną; pracodawca musi go zapewnić, bo ŚOI stosuje się zgodnie z instrukcją producenta, a ich stan okresowo sprawdza i dokumentuje. Okres użytkowania sprzętu podaje producent.
Podstawa: EN 365:2004 — Środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem z wysokości — Ogólne wymagania dotyczące instrukcji użytkowania, konserwacji, przeglądu okresowego, naprawy, znakowania i pakowania
Szkolenie okresowe na stanowiskach robotniczych przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 3 lata, ale przy pracach szczególnie niebezpiecznych — nie rzadziej niż raz w roku; pierwsze szkolenie okresowe musi się odbyć do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.
Podstawa: Rozporządzenie MGiP z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp, § 15
W EN ISO 20345:2022 doszły kategorie S6 i S7 oznaczające obuwie wodoszczelne (WR) — S6 to odpowiednik S2 z wodoszczelnością, a S7 odpowiednik S3; wcześniej wodoszczelność całego obuwia oznaczano wyłącznie osobnym symbolem WR.
Podstawa: EN ISO 20345:2022+A1:2024 — Środki ochrony indywidualnej — Obuwie bezpieczne

Podstawa prawna i normy

Przepis / norma	Co stanowi
Kodeks pracy, art. 237⁶ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca dostarcza pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem czynników niebezpiecznych i szkodliwych oraz informuje o sposobach posługiwania się nimi.
Kodeks pracy, art. 237⁹ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego przewidzianych na danym stanowisku.
Kodeks pracy, art. 237⁹ § 2t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca zapewnia, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze zachowały właściwości ochronne i użytkowe; odpowiada za pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6.02.2003 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanychDz.U. 2003 nr 47 poz. 401	Określa wymagania bhp przy robotach budowlanych — m.in. zagospodarowanie terenu budowy, rusztowania i ruchome podesty robocze, roboty ziemne, montażowe i rozbiórkowe. Dobór środków ochrony indywidualnej na budowie wynika z oceny ryzyka zawodowego.
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), § 105 ust. 1 i 2t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.	Pracą na wysokości jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Nie jest pracą na wysokości, niezależnie od wysokości, praca na powierzchni osłoniętej ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścianami z oknami oszklonymi albo wyposażonej w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości.
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), § 80 ust. 2t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.	Pracodawca ustala i aktualizuje wykaz prac szczególnie niebezpiecznych występujących w zakładzie.
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), zał. nr 2 § 3 ust. 3t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.; zał. nr 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088	Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany.
Rozporządzenie MGiP z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp, § 15Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327 ze zm. (Dz.U. 2025 poz. 1640)	Szkolenie okresowe na stanowiskach robotniczych — nie rzadziej niż raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych nie rzadziej niż raz w roku. Pracodawcy, osoby kierujące pracownikami, pracownicy inżynieryjno-techniczni i służba bhp — nie rzadziej niż raz na 5 lat. Pracownicy administracyjno-biurowi — nie rzadziej niż raz na 6 lat. Pierwsze szkolenie okresowe: do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy dla osób kierujących pracownikami, do 12 miesięcy dla pozostałych grup.

Najczęstsze pytania

Od jakiej wysokości potrzebne są szelki bezpieczeństwa?

Praca na wysokości zaczyna się od 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem stosuje się jednak dopiero wtedy, gdy nie da się zastosować środków ochrony zbiorowej — balustrad, siatek, rusztowań z pełnym zabezpieczeniem.

Jak często przeglądać szelki bezpieczeństwa?

Nie rzadziej niż co 12 miesięcy, przez osobę kompetentną — taki przegląd okresowy przewiduje instrukcja producenta zgodna z EN 365:2004. Obowiązek pracodawcy wynika z przepisów: stan ŚOI jest okresowo sprawdzany i dokumentowany (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp), a pracodawca odpowiada za zachowanie ich właściwości ochronnych (art. 237⁹ § 2 KP). Szelki po powstrzymaniu upadku wycofuje się z użytku niezależnie od terminu przeglądu.

Jak to wygląda w SafeDesk.pl — moduł Stanowiska

W SafeDesk.pl zestaw dla stanowiska „Pracownik budowlany” zapisujesz raz jako wymagania stanowiskowe, a system pilnuje reszty: przypisuje je każdemu pracownikowi na tym stanowisku, a jeśli włączysz pilnowanie terminów — sam liczy terminy wymian od daty wydania.

6 pozycji wyposażenia z tej strony wprowadzasz jako wymagania stanowiska
Braki wobec wymagań widzisz jako alerty BHP (plany Komfortowy i Pro), zanim zauważy je kontrola
Karta wydania i imienna ewidencja generują się do PDF bez przepisywania danych

Więcej: ewidencja odzieży roboczej i ŚOI, program do magazynu ŚOI i darmowy generator karty ewidencji.

Załóż darmowe konto