Jakie ŚOI przysługują mechanikowi samochodowemu?
Mechanik samochodowy otrzymuje odzież roboczą, obuwie bezpieczne odporne na oleje i paliwa, rękawice mechaniczne wg EN 388 oraz — przy kontakcie z płynami eksploatacyjnymi — rękawice chemiczne wg EN ISO 374-1. Uwaga na zmianę normy obuwia: odporność podeszwy na oleje (FO) w wydaniu EN ISO 20345:2022 przestała być wymaganiem podstawowym i stała się opcją, którą trzeba wprost zamówić.
Stan prawny i normalizacyjny na dzień . Materiał informacyjny — nie zastępuje oceny ryzyka zawodowego ani opinii służby BHP.
Wyposażenie na stanowisku: mechanik samochodowy
| Pozycja | Kategoria | Norma | Parametr | Zakres |
|---|---|---|---|---|
| Ubranie robocze warsztatowe | Odzież | — | odzież robocza, nie ŚOI (art. 237⁷ § 1 KP); bez luźnych elementów przy pracy z częściami wirującymi | Podstawowy |
| Obuwie bezpieczne S3 z FO | Obuwie | EN ISO 20345:2022+A1:2024 | FO — odporność podeszwy na oleje i paliwa (opcja) | Podstawowy |
| Rękawice mechaniczne | Rękawice | EN 388:2016+A1:2018 | odporność na ścieranie i przekłucie | Podstawowy |
| Rękawice chemiczne jednorazowe | Rękawice | EN ISO 374-1:2016+A1:2018 | typ B lub C przy krótkim kontakcie z olejami i płynami | Podstawowy |
| Okulary, gogle lub osłona twarzy | Okulary / ochrona twarzy | EN ISO 16321-1:2022 | przy cieczach — gogle (krople) lub osłona twarzy (rozbryzgi); przy szlifowaniu odporność na uderzenie co najmniej C (dawniej F) | Podstawowy |
| Ochronniki słuchu | Ochrona słuchu | EN 352-1:2020 / EN 352-2:2020+A1:2024 / EN 352-3:2020 | przy pracy pneumatyką i szlifierkami | Wg oceny ryzyka |
Kolumna „Zakres” odróżnia wyposażenie wynikające wprost z charakteru stanowiska od takiego, które dochodzi dopiero po wyniku oceny ryzyka lub pomiarów. Przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 KP). Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza się i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp).
Zagrożenia, z których wynika ten zestaw
- Kontakt z olejami i płynami eksploatacyjnymi
- Determinuje zarówno typ rękawic chemicznych, jak i wymaganą odporność podeszwy.
- Odpryski przy obróbce i odkręcaniu skorodowanych elementów
- Decyduje o wymaganej odporności mechanicznej ochrony oczu.
- Wciągnięcie przez elementy wirujące
- Powód, dla którego przy niektórych czynnościach rękawic i luźnej odzieży nie wolno stosować.
Co warto wiedzieć — mechanik samochodowy
EN ISO 374-1:2016+A1:2018 dzieli rękawice chemiczne na typ A (czas przebicia co najmniej 30 minut dla minimum 6 substancji z listy 18), typ B (30 minut dla minimum 3 substancji) i typ C (co najmniej 10 minut dla minimum 1 substancji) — przy typie C na rękawicy nie podaje się liter substancji.
Podstawa: EN ISO 374-1:2016+A1:2018 — Rękawice chroniące przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi
W EN ISO 20345:2022 oznaczenie FO — odporność podeszwy na oleje i paliwa — przeniesiono z wymagań podstawowych do wymagań opcjonalnych; obuwie S3 kupione po tej zmianie nie musi już mieć odporności olejowej, jeśli nie zamówiono jej wprost.
Podstawa: EN ISO 20345:2022+A1:2024 — Środki ochrony indywidualnej — Obuwie bezpieczne
Wymagania ogólne dla rękawic ochronnych określa dziś EN ISO 21420:2020+A1:2024, która zastąpiła EN 420:2003+A1:2009 — rękawica z powołaniem wyłącznie na EN 420 pochodzi z certyfikacji sprzed tej zmiany.
Podstawa: EN ISO 21420:2020+A1:2024 — Rękawice ochronne — Wymagania ogólne i metody badań
Podstawa prawna i normy
| Przepis / norma | Co stanowi |
|---|---|
| Kodeks pracy, art. 237⁷ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 | Pracodawca dostarcza nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania Polskich Norm, jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bhp. |
| Kodeks pracy, art. 237⁷ § 3t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 | Własnej odzieży i obuwia nie wolno dopuścić na stanowiskach z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych oraz przy pracach powodujących intensywne brudzenie lub skażenie środkami chemicznymi, promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi. |
| Kodeks pracy, art. 237⁸ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 | Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego niezbędnych na określonych stanowiskach, a także przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego. |
| Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracyDz.U. 2002 nr 191 poz. 1596 ze zm. | Określa minimalne wymagania bhp dla maszyn użytkowanych w zakładzie, w tym obowiązek osłon elementów ruchomych i kontroli stanu technicznego. |
| Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), zał. nr 2 § 3 ust. 3t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.; zał. nr 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088 | Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany. |
| Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej, art. 8 ust. 7, art. 17 ust. 3, art. 19, zał. II pkt 1.4 i 2.4Dz.Urz. UE L 81 z 31.03.2016; stosowane od 21.04.2018; uchyliło dyrektywę 89/686/EWG | Dzieli ŚOI na kategorie I (ryzyko minimalne — wewnętrzna kontrola produkcji), II (badanie typu UE) i III (ryzyko bardzo poważne — obok znaku CE numer jednostki notyfikowanej). Wymaga oznakowania CE, deklaracji zgodności UE oraz instrukcji i informacji producenta w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym ŚOI są udostępniane. Załącznik II pkt 2.4 wymaga trwałego oznaczenia miesiąca i roku produkcji lub, jeżeli to możliwe, przydatności, gdy starzenie może znacząco wpływać na skuteczność ŚOI; pkt 1.4 określa treść instrukcji producenta. |
Najczęstsze pytania
Czy rękawice jednorazowe nitrylowe wystarczą mechanikowi?
Czy pracodawca może pozwolić mechanikowi pracować we własnym ubraniu?
Jak to wygląda w SafeDesk.pl — moduł Stanowiska
W SafeDesk.pl zestaw dla stanowiska „Mechanik samochodowy” zapisujesz raz jako wymagania stanowiskowe, a system pilnuje reszty: przypisuje je każdemu pracownikowi na tym stanowisku, a jeśli włączysz pilnowanie terminów — sam liczy terminy wymian od daty wydania.
- 6 pozycji wyposażenia z tej strony wprowadzasz jako wymagania stanowiska
- Braki wobec wymagań widzisz jako alerty BHP (plany Komfortowy i Pro), zanim zauważy je kontrola
- Karta wydania i imienna ewidencja generują się do PDF bez przepisywania danych
Więcej: ewidencja odzieży roboczej i ŚOI, program do magazynu ŚOI i darmowy generator karty ewidencji.
Powiązane stanowiska
Czasookresy wymiany dla tego zestawu
- Odzież robocza (bluza, spodnie, fartuch)Typowo 12–24 miesiące, zależnie od intensywności brudzenia
- Obuwie bezpieczne S3Typowo wg instrukcji producenta i stanu obuwia; orientacyjnie 12 miesięcy przy pracy jednozmianowej
- Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymiTypowo do utraty właściwości ochronnych; orientacyjnie 1–3 miesiące, zależnie od intensywności pracy
- Rękawice chroniące przed chemikaliamiTypowo jednorazowe lub do przekroczenia czasu przebicia deklarowanego dla substancji
- Okulary i gogle ochronneTypowo wg instrukcji producenta i stanu wizjera; orientacyjnie 24 miesiące, natychmiast po zarysowaniu pola widzenia