Jakie ŚOI są wymagane na stanowisku spawacza?

Na stanowisku spawacza stosuje się zwykle odzież spawalniczą wg EN ISO 11611, przyłbicę lub tarczę spawalniczą z filtrem wg EN ISO 16321-2, rękawice spawalnicze wg EN 12477 oraz obuwie chroniące przed zagrożeniami występującymi w spawalnictwie wg EN ISO 20349-2. Rodzaje ŚOI ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 Kodeksu pracy) — przepisy nie narzucają gotowej listy, a ŚOI wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych. Dobór klasy odzieży zależy od techniki spawania: klasa 1 dla metod o mniejszym poziomie rozprysków, klasa 2 dla pozostałych.

Spawacz

Stan prawny i normalizacyjny na dzień 2026-10-07. Materiał informacyjny — nie zastępuje oceny ryzyka zawodowego ani opinii służby BHP.

Wyposażenie na stanowisku: spawacz

Pozycja	Kategoria	Norma	Parametr	Zakres
Ubranie spawalnicze	Odzież	EN ISO 11611:2015	klasa 1 lub 2 zależnie od techniki spawania	Podstawowy
Przyłbica lub tarcza spawalnicza z filtrem	Okulary / ochrona twarzy	EN ISO 16321-2:2021	stopień zaciemnienia filtra dobierany do metody spawania i natężenia prądu	Podstawowy
Rękawice spawalnicze	Rękawice	EN 12477:2001+A1:2005	typ A lub B — typ B, gdy potrzebna jest większa zręczność	Podstawowy
Obuwie dla spawaczy	Obuwie	EN ISO 20349-2:2017+A1:2020	ochrona przed rozpryskami stopionego metalu i ciepłem — dobór wg techniki spawania i instrukcji producenta	Podstawowy
Półmaska filtrująca na dymy spawalnicze	Ochrona dróg oddechowych	EN 149:2001+A1:2009	FFP2 lub FFP3 zależnie od oceny ryzyka	Wg oceny ryzyka
Ochronniki słuchu	Ochrona słuchu	EN 352-1:2020 / EN 352-2:2020+A1:2024 / EN 352-3:2020	przy szlifowaniu i cięciu plazmowym	Wg oceny ryzyka

Kolumna „Zakres” odróżnia wyposażenie wynikające wprost z charakteru stanowiska od takiego, które dochodzi dopiero po wyniku oceny ryzyka lub pomiarów. Przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 KP). Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza się i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp).

Zagrożenia, z których wynika ten zestaw

Rozpryski stopionego metalu: Kropla stopionego metalu przepala tkaninę bawełnianą i odzież poliestrową; odzież spawalnicza jest badana właśnie na tę ekspozycję.
Promieniowanie łuku (UV i IR): Powoduje zapalenie spojówek i rogówki („ślepota spawacza”) oraz oparzenia skóry odsłoniętej.
Dymy i gazy spawalnicze: Aerozol tlenków metali wymaga oceny narażenia i — przy przekroczeniu wartości dopuszczalnych — ochrony dróg oddechowych lub odciągu miejscowego.
Hałas przy obróbce towarzyszącej: Szlifowanie i cięcie plazmowe podnoszą ekspozycję dobową ponad próg działania.

Co warto wiedzieć — spawacz

EN ISO 11611:2015 dzieli odzież spawalniczą na dwie klasy: klasa 1 obejmuje techniki i sytuacje o mniejszym poziomie zagrożenia rozpryskami i promieniowaniem, klasa 2 — o większym. Na etykiecie zawsze widnieje numer klasy, a nie sama nazwa normy.
Podstawa: EN ISO 11611:2015 — Odzież ochronna do stosowania podczas spawania i procesów pokrewnych
Odzież łączona spawalnicza deklarowana też wg EN ISO 11612:2015 musi obowiązkowo mieć kod A1 lub A2 (ograniczone rozprzestrzenianie płomienia) plus co najmniej jeden kod dodatkowy z zakresów B, C, D, E lub F — sam kod A nie wystarcza do oznaczenia wyrobu.
Podstawa: EN ISO 11612:2015 — Odzież chroniąca przed czynnikami gorącymi i płomieniem
Rękawice dla spawaczy obejmuje EN 12477:2001+A1:2005, która dzieli je na typ A — mniejsza zręczność przy wyższych pozostałych parametrach ochronnych — oraz typ B — większa zręczność przy niższych pozostałych parametrach; typ dobiera się do metody spawania i ilości rozprysków.
Podstawa: EN 12477:2001+A1:2005 — Rękawice ochronne dla spawaczy
Przyłbice i tarcze spawalnicze oraz filtry spawalnicze obejmuje dziś EN ISO 16321-2:2021, stosowana łącznie z EN ISO 16321-1 — zastąpiła EN 175 (ochrony spawalnicze), EN 169 (filtry) i EN 379 (filtry samościemniające); na sprzęcie certyfikowanym wcześniej nadal widać te starsze oznaczenia.
Podstawa: EN ISO 16321-2:2021 — Ochrona oczu i twarzy do zastosowań zawodowych — Część 2: Dodatkowe wymagania dla środków ochrony stosowanych podczas spawania i technik pokrewnych

Podstawa prawna i normy

Przepis / norma	Co stanowi
Kodeks pracy, art. 237⁶ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca dostarcza pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem czynników niebezpiecznych i szkodliwych oraz informuje o sposobach posługiwania się nimi.
Kodeks pracy, art. 237⁸ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego niezbędnych na określonych stanowiskach, a także przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego.
Kodeks pracy, art. 237⁹ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego przewidzianych na danym stanowisku.
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracyDz.U. 1997 nr 129 poz. 844, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927 — od 11.01.2027)	Podstawowy akt wykonawczy bhp. Załącznik nr 2 określa szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym tabele doboru wg części ciała i rodzaju zagrożenia; obecne brzmienie nadało mu rozporządzenie Dz.U. 2021 poz. 2088 (obowiązuje od 20.11.2021).
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), zał. nr 2 § 3 ust. 3t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.; zał. nr 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088	Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej, art. 8 ust. 7, art. 17 ust. 3, art. 19, zał. II pkt 1.4 i 2.4Dz.Urz. UE L 81 z 31.03.2016; stosowane od 21.04.2018; uchyliło dyrektywę 89/686/EWG	Dzieli ŚOI na kategorie I (ryzyko minimalne — wewnętrzna kontrola produkcji), II (badanie typu UE) i III (ryzyko bardzo poważne — obok znaku CE numer jednostki notyfikowanej). Wymaga oznakowania CE, deklaracji zgodności UE oraz instrukcji i informacji producenta w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym ŚOI są udostępniane. Załącznik II pkt 2.4 wymaga trwałego oznaczenia miesiąca i roku produkcji lub, jeżeli to możliwe, przydatności, gdy starzenie może znacząco wpływać na skuteczność ŚOI; pkt 1.4 określa treść instrukcji producenta.

Najczęstsze pytania

Czy spawacz może pracować we własnej odzieży roboczej?

Nie na stanowisku spawalniczym. Art. 237⁷ § 3 Kodeksu pracy wyłącza możliwość używania własnej odzieży przy bezpośredniej obsłudze maszyn i urządzeń technicznych oraz przy pracach powodujących intensywne brudzenie lub skażenie — a odzież spawalnicza jest dodatkowo środkiem ochrony indywidualnej, którego pracodawca musi dostarczyć nieodpłatnie.

Kto ustala, jak często wymieniać ubranie spawalnicze?

Ubranie spawalnicze to środek ochrony indywidualnej, a nie odzież robocza — przewidywane okresy użytkowania z art. 237⁸ § 1 Kodeksu pracy dotyczą odzieży i obuwia roboczego. ŚOI wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub w przypadku utraty właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza się i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp). Okres podany w tabeli norm przydziału jest więc wartością planistyczną, a nie terminem z przepisów.

Jak to wygląda w SafeDesk.pl — moduł Stanowiska

W SafeDesk.pl zestaw dla stanowiska „Spawacz” zapisujesz raz jako wymagania stanowiskowe, a system pilnuje reszty: przypisuje je każdemu pracownikowi na tym stanowisku, a jeśli włączysz pilnowanie terminów — sam liczy terminy wymian od daty wydania.

6 pozycji wyposażenia z tej strony wprowadzasz jako wymagania stanowiska
Braki wobec wymagań widzisz jako alerty BHP (plany Komfortowy i Pro), zanim zauważy je kontrola
Karta wydania i imienna ewidencja generują się do PDF bez przepisywania danych

Więcej: ewidencja odzieży roboczej i ŚOI, program do magazynu ŚOI i darmowy generator karty ewidencji.

Załóż darmowe konto