SafeDesk.plSafeDesk.pl

Jakie ŚOI są wymagane dla ślusarza i operatora obrabiarek?

Ślusarz i operator obrabiarek potrzebują ochrony oczu o podwyższonej odporności mechanicznej wg EN ISO 16321-1, rękawic wg EN 388 dobranych do obrabianego materiału, obuwia bezpiecznego oraz ochronników słuchu przy obróbce skrawaniem. Przy pracy na obrabiarkach z elementami wirującymi rękawice bywają wprost zabronione — decyduje ocena ryzyka i instrukcja stanowiskowa, nie przyzwyczajenie.

Ślusarz / operator obrabiarek

Stan prawny i normalizacyjny na dzień . Materiał informacyjny — nie zastępuje oceny ryzyka zawodowego ani opinii służby BHP.

Wyposażenie na stanowisku: ślusarz / operator obrabiarek

PozycjaKategoriaNormaParametrZakres
Okulary, gogle lub osłona twarzyOkulary / ochrona twarzyEN ISO 16321-1:2022szlifowanie: odporność na uderzenie co najmniej C (dawniej F); obróbka o dużej energii: gogle lub osłona twarzy o wyższej odporności (dawniej B)Podstawowy
Rękawice ochronneRękawiceEN 388:2016+A1:2018wysoki poziom przecięcia przy krawędziach blach; zakaz przy maszynach wirującychPodstawowy
Obuwie bezpieczne S3ObuwieEN ISO 20345:2022+A1:2024opcjonalnie SC — odporność nakładki na podnosek na ścieraniePodstawowy
Ochronniki słuchuOchrona słuchuEN 352-1:2020 / EN 352-2:2020+A1:2024 / EN 352-3:2020nauszniki lub wkładki wg widma hałasuPodstawowy
Odzież roboczaOdzież—odzież robocza, nie ŚOI (art. 237⁷ § 1 KP); przylegająca, bez elementów mogących zostać pochwyconymiPodstawowy

Kolumna „Zakres” odróżnia wyposażenie wynikające wprost z charakteru stanowiska od takiego, które dochodzi dopiero po wyniku oceny ryzyka lub pomiarów. Przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 KP). Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza się i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp).

Zagrożenia, z których wynika ten zestaw

Odpryski wiórów metalowych
Wymagają ochrony oczu o określonej prędkości uderzenia cząstki, a nie dowolnych okularów ochronnych.
Przecięcie o krawędzie blach
Poziom ochrony trzeba dobrać do materiału i sposobu chwytu.
Uderzenie w dłoń
Oddzielne badanie i osobne oznaczenie w normie rękawic mechanicznych.

Co warto wiedzieć — ślusarz / operator obrabiarek

  • EN 166:2001 stopniowała odporność mechaniczną według prędkości uderzenia stalowej kulki: F — 45 m/s (okulary, gogle, osłony twarzy), B — 120 m/s (tylko gogle i osłony twarzy), A — 190 m/s (tylko osłony twarzy); EN ISO 16321-1 zastąpiła je oznaczeniami C, D i E (45, 80 i 120 m/s), a poziom 190 m/s usunięto.

    Podstawa: EN 166:2001 — Ochrona indywidualna oczu — Wymagania

  • W EN 388:2016+A1:2018 litera P na końcu oznaczenia to osobne badanie ochrony przed uderzeniem prowadzone wg EN 13594 — rękawica bez litery P nie ma potwierdzonej ochrony przed uderzeniem w grzbiet dłoni i kłykcie, niezależnie od pozostałych poziomów.

    Podstawa: EN 388:2016+A1:2018 — Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi

  • EN ISO 20345:2022 wprowadziła opcjonalne oznaczenie SC — odporność nakładki na podnosek na ścieranie, badaną w teście 8000 cykli metodą Martindale; brak SC nie oznacza braku nakładki, a jedynie to, że jej odporności na ścieranie nie zbadano.

    Podstawa: EN ISO 20345:2022+A1:2024 — Środki ochrony indywidualnej — Obuwie bezpieczne

  • EN 511:2006 opisuje rękawice chroniące przed zimnem trzema parametrami: zimno konwekcyjne w skali 0–4, zimno kontaktowe w skali 0–4 oraz przepuszczalność wody w skali 0/1; norma nie doczekała się nowszego wydania.

    Podstawa: EN 511:2006 — Rękawice chroniące przed zimnem

Podstawa prawna i normy

Przepis / normaCo stanowi
Kodeks pracy, art. 237⁶ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245Pracodawca dostarcza pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem czynników niebezpiecznych i szkodliwych oraz informuje o sposobach posługiwania się nimi.
Kodeks pracy, art. 237⁷ § 3t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245Własnej odzieży i obuwia nie wolno dopuścić na stanowiskach z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych oraz przy pracach powodujących intensywne brudzenie lub skażenie środkami chemicznymi, promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi.
Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracyDz.U. 2002 nr 191 poz. 1596 ze zm.Określa minimalne wymagania bhp dla maszyn użytkowanych w zakładzie, w tym obowiązek osłon elementów ruchomych i kontroli stanu technicznego.
Kodeks pracy, art. 237⁹ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego przewidzianych na danym stanowisku.
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracyDz.U. 1997 nr 129 poz. 844, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927 — od 11.01.2027)Podstawowy akt wykonawczy bhp. Załącznik nr 2 określa szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym tabele doboru wg części ciała i rodzaju zagrożenia; obecne brzmienie nadało mu rozporządzenie Dz.U. 2021 poz. 2088 (obowiązuje od 20.11.2021).
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), zał. nr 2 § 3 ust. 3t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.; zał. nr 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany.

Najczęstsze pytania

Czy operator tokarki może pracować w rękawicach?

Zwykle nie. Przy elementach wirujących rękawica zwiększa ryzyko pochwycenia dłoni, dlatego instrukcja stanowiskowa najczęściej ich zakazuje. Rękawice zakłada się do czynności pomocniczych — transportu materiału, usuwania wiórów przy zatrzymanej maszynie.

Jakie okulary przy szlifowaniu?

Minimum odporność na uderzenie 45 m/s — w EN ISO 16321-1 oznaczenie C, na wyrobach certyfikowanych wg EN 166 litera F. Przy obróbce o większej energii lub pracy z bliska stosuje się gogle albo osłonę twarzy o wyższej odporności (dawniej B, 120 m/s) — sama zgodność z normą bez oznaczenia odporności na uderzenie nie wystarcza.

Jak to wygląda w SafeDesk.pl — moduł Stanowiska

W SafeDesk.pl zestaw dla stanowiska „Ślusarz / operator obrabiarek” zapisujesz raz jako wymagania stanowiskowe, a system pilnuje reszty: przypisuje je każdemu pracownikowi na tym stanowisku, a jeśli włączysz pilnowanie terminów — sam liczy terminy wymian od daty wydania.

  • 5 pozycji wyposażenia z tej strony wprowadzasz jako wymagania stanowiska
  • Braki wobec wymagań widzisz jako alerty BHP (plany Komfortowy i Pro), zanim zauważy je kontrola
  • Karta wydania i imienna ewidencja generują się do PDF bez przepisywania danych

Więcej: ewidencja odzieży roboczej i ŚOI, program do magazynu ŚOI i darmowy generator karty ewidencji.

Załóż darmowe konto

Powiązane stanowiska

Czasookresy wymiany dla tego zestawu