Jaka odzież robocza jest wymagana dla kucharza?

Typowy zestaw kucharza to czysta odzież robocza (bluza, spodnie, nakrycie głowy, fartuch), obuwie o wysokiej odporności na poślizg oraz rękawice chroniące przed gorącem. Dla odzieży do kontaktu z żywnością nie istnieje zharmonizowana norma EN — wymóg wynika z rozporządzenia (WE) nr 852/2004, a szczegółowe wymagania konstrukcyjne opisuje m.in. niemiecka norma krajowa DIN 10524. To zmienia sposób opisu wymagań w tabeli norm przydziału.

Kucharz / pracownik gastronomii

Stan prawny i normalizacyjny na dzień 2026-10-07. Materiał informacyjny — nie zastępuje oceny ryzyka zawodowego ani opinii służby BHP.

Wyposażenie na stanowisku: kucharz / pracownik gastronomii

Pozycja	Kategoria	Norma	Parametr	Zakres
Bluza i spodnie kucharskie	Odzież	DIN 10524	kryte zapięcia, brak górnych kieszeni	Podstawowy
Obuwie zawodowe antypoślizgowe	Obuwie	EN ISO 20347:2022+A1:2024	SR — dodatkowo zdane badanie na płytce ceramicznej z gliceryną	Podstawowy
Rękawice do gorących naczyń	Rękawice	EN 407:2020	ciepło kontaktowe i konwekcyjne	Podstawowy
Rękawice ochronne do mycia i dezynfekcji	Rękawice	EN ISO 374-5:2016	ochrona przed mikroorganizmami	Wg oceny ryzyka
Nakrycie głowy	Inne	—	wymóg higieniczny, nie ŚOI	Podstawowy

Kolumna „Zakres” odróżnia wyposażenie wynikające wprost z charakteru stanowiska od takiego, które dochodzi dopiero po wyniku oceny ryzyka lub pomiarów. Przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 KP). Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta lub po utracie właściwości ochronnych, a ich stan okresowo sprawdza się i dokumentuje (zał. nr 2 § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp).

Zagrożenia, z których wynika ten zestaw

Poślizgnięcie na mokrej i tłustej posadzce: Najczęstszy wypadek w gastronomii; parametr antypoślizgowy obuwia zmienił się wraz z nowym wydaniem normy.
Oparzenia termiczne: Kontakt z gorącymi naczyniami, tłuszczem i parą — decyduje o poziomach w normie termicznej rękawic.
Zagrożenie higieniczne dla żywności: Odzież pełni tu funkcję ochrony produktu, a nie tylko pracownika — stąd inna podstawa prawna niż przy ŚOI.

Co warto wiedzieć — kucharz / pracownik gastronomii

Dla odzieży roboczej przeznaczonej do kontaktu z żywnością nie istnieje zharmonizowana norma EN; obowiązuje wymóg higieniczny z załącznika II rozdziału VIII rozporządzenia (WE) nr 852/2004, a szczegółowe wymagania konstrukcyjne opisuje m.in. niemiecka norma krajowa DIN 10524.
Podstawa: Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych, zał. II rozdz. VIII
DIN 10524 wymaga krytych zapięć i braku górnych kieszeni w odzieży spożywczej oraz dzieli zastosowania na trzy klasy ryzyka higienicznego — klasę wskazuje się przy zamawianiu odzieży dla danego stanowiska.
Podstawa: DIN 10524 — Odzież robocza w przemyśle spożywczym
EN ISO 20345:2022 zniosła klasy SRA, SRB i SRC: podstawowe badanie na płytce ceramicznej z detergentem jest obowiązkowe dla każdego obuwia, a oznaczenie SR oznacza dodatkowo zdany test na płytce z gliceryną — w kuchni warto go wymagać wprost. Obuwie z oznaczeniem SRC pochodzi z certyfikacji według wydania 2011.
Podstawa: EN ISO 20345:2022+A1:2024 — Środki ochrony indywidualnej — Obuwie bezpieczne
EN ISO 374-5:2016 obejmuje ochronę przed bakteriami i grzybami, a dodatkowe oznaczenie VIRUS wolno umieścić dopiero po zdanym badaniu wg ISO 16604 — sam piktogram mikroorganizmów nie oznacza ochrony przed wirusami.
Podstawa: EN ISO 374-5:2016 — Rękawice chroniące przed mikroorganizmami

Podstawa prawna i normy

Przepis / norma	Co stanowi
Kodeks pracy, art. 237⁷ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca dostarcza nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania Polskich Norm, jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bhp.
Kodeks pracy, art. 237⁹ § 2t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca zapewnia, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze zachowały właściwości ochronne i użytkowe; odpowiada za pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie.
Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych, zał. II rozdz. VIIIDz.Urz. UE L 139 z 30.04.2004	Każda osoba pracująca w styczności z żywnością obowiązana jest utrzymywać wysoki stopień czystości osobistej i nosić odpowiednie, czyste i, jeśli to konieczne, ochronne okrycie wierzchnie. To wymóg higieniczny, nie specyfikacja techniczna ŚOI.
Kodeks pracy, art. 237⁸ § 1t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245	Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego niezbędnych na określonych stanowiskach, a także przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego.
Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 (ogólne przepisy bhp), zał. nr 2 § 3 ust. 3t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.; zał. nr 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088	Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany.

Najczęstsze pytania

Czy odzież kucharza to środek ochrony indywidualnej?

Zwykle nie. Bluza i spodnie kucharskie to odzież robocza chroniąca głównie żywność i odzież własną pracownika, dostarczana na podstawie art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy. ŚOI w kuchni to np. rękawice termiczne czy rękawice do dezynfekcji.

Kto pierze odzież kucharza?

Pracodawca — odpowiada za pranie, konserwację i odkażanie odzieży roboczej (art. 237⁹ § 2 KP). Jeśli nie może tego zapewnić, pranie może wykonywać pracownik, ale wyłącznie za ekwiwalentem w wysokości poniesionych kosztów (art. 237⁹ § 3 KP).

Jak to wygląda w SafeDesk.pl — moduł Stanowiska

W SafeDesk.pl zestaw dla stanowiska „Kucharz / pracownik gastronomii” zapisujesz raz jako wymagania stanowiskowe, a system pilnuje reszty: przypisuje je każdemu pracownikowi na tym stanowisku, a jeśli włączysz pilnowanie terminów — sam liczy terminy wymian od daty wydania.

5 pozycji wyposażenia z tej strony wprowadzasz jako wymagania stanowiska
Braki wobec wymagań widzisz jako alerty BHP (plany Komfortowy i Pro), zanim zauważy je kontrola
Karta wydania i imienna ewidencja generują się do PDF bez przepisywania danych

Więcej: ewidencja odzieży roboczej i ŚOI, program do magazynu ŚOI i darmowy generator karty ewidencji.

Załóż darmowe konto